- Catfish to osoba, która zakłada fałszywy profil w internecie, z cudzym imieniem lub zdjęciami, żeby kogoś oszukać; catfishing to sama praktyka.
- W OFM chodzi głównie o fałszywe konta twórczyń na skradzionych zdjęciach, a szerzej o rozmowy, w których fan myśli, że pisze z samą twórczynią.
- Podszywanie się pod inną osobę z wykorzystaniem jej wizerunku lub danych, które wyrządza jej szkodę, to przestępstwo z art. 190a § 2 kk: od 6 miesięcy do 8 lat, ściganie na wniosek.
- Wyłudzenie pieniędzy przez wprowadzenie w błąd to oszustwo z art. 286 kk, zagrożone taką samą karą.
Przepisy i dane sprawdzone 14 września 2026. Źródła podajemy na końcu artykułu.
Catfish to osoba, która zakłada w internecie fałszywy profil, z innym imieniem lub cudzymi zdjęciami, żeby kogoś oszukać: uwieść, wyłudzić pieniądze albo zaszkodzić. Catfishing to sama praktyka; „zostać scatfishowanym” to odkryć, że rozmówca nie istnieje albo nie w tej postaci.
Pochodzenie i znaczenie
Słowo pochodzi z amerykańskiego dokumentu Catfish (2010), w którym młody mężczyzna odkrywa, że kobieta, w której zakochał się przez internet, nie jest tą, za którą się podawała. Sukces filmu i programu telewizyjnego, który po nim powstał, wprowadził to słowo do codziennego języka. Po polsku mówi się po prostu o fałszywym profilu, ale w mediach społecznościowych przyjęło się angielskie słowo.
W OFM
Pod tym słowem kryją się trzy sytuacje, które trzeba rozróżnić.
Fałszywe konto twórczyni. Oszuści biorą zdjęcia prawdziwej twórczyni, zakładają fałszywe profile w mediach społecznościowych lub na innych platformach i sprzedają skradzione treści, przekierowują na oszustwa albo proszą fanów o pieniądze. Twórczyni jest tu podwójną ofiarą: podszywania się i utraty zaufania.
Zmyślony profil. Konto może przedstawiać osobę, która nie istnieje, na przykład wygenerowaną przez sztuczną inteligencję. OnlyFans wymaga wyraźnego oznaczania treści wygenerowanych przez AI (#ai lub #AIGenerated), a jego zasady zakazują informacji wprowadzających w błąd o treściach lub koncie oraz seksualnych wizerunków osoby bez jej zgody, także wygenerowanych sztucznie. Szerzej piszemy o tym w artykule o deepfake'ach.
Chatter. Gdy chatter pisze w imieniu twórczyni, która istnieje i się na to zgadza, nie ma podszywania się w rozumieniu prawa karnego. Fan, który myśli, że rozmawia z nią osobiście, może jednak czuć się oszukany. W USA subskrybenci wnieśli w lipcu 2024 r. przed sądem federalnym w Kalifornii pozew zbiorowy przeciwko OnlyFans i kilku agencjom (N.Z. v. Fenix International). W maju 2026 r. sąd oddalił większość żądań, w tym wszystkie skierowane przeciwko operatorowi OnlyFans; przeciwko agencjom zostało m.in. roszczenie z federalnej ustawy o ochronie danych (Video Privacy Protection Act), bez rozstrzygnięcia co do meritum. Wzorcowa umowa OnlyFans między fanem a twórcą przewiduje zresztą, że twórcom mogą pomagać osoby trzecie. Zasady pracy chatterów muszą to uwzględniać.
Co mówi prawo
Pseudonim nie jest przestępstwem: większość twórczyń pracuje pod nazwą sceniczną. Fałszywy profil staje się problemem karnym w trzech przypadkach.
- Podszywanie się: kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne dane osobowe lub dane, za pomocą których jest publicznie identyfikowana, i przez to wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą, podlega karze od 6 miesięcy do 8 lat (art. 190a § 2 kk). Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonej (art. 190a § 4).
- Oszustwo: doprowadzenie kogoś do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie w błąd, na przykład fana płacącego „twórczyni”, której nie ma, to art. 286 kk: od 6 miesięcy do 8 lat.
- Treści intymne: rozpowszechnianie bez zgody wizerunku nagiej osoby to art. 191a kk (od 3 miesięcy do 5 lat); czy przepis obejmuje montaże wygenerowane przez AI, jest sporne.
Skopiowane zdjęcia chroni ponadto prawo autorskie twórczyni i jej prawo do wizerunku (art. 81 ustawy o prawie autorskim): ich usunięcia żąda się zgłoszeniem do platformy, a przy treściach płatnych procedurą opisaną w artykule o wycieku treści.
Błędy, których warto unikać
- Samodzielna odpowiedź fałszywemu kontu: to ostrzega sprawcę, który zmienia tożsamość i zaciera ślady.
- Zgłoszenie bez dowodów: najpierw zrzuty ekranu profilu, adresu i wiadomości, z datą.
- Obiecywanie fanowi w bio lub wiadomościach osobistej relacji, której organizacja konta nie pozwala dotrzymać.
- Zapominanie, że fałszywe konto często służy do zbierania informacji: to także ryzyko doxxingu.
Pojęcia pokrewne
Jak sprawdzić, czy agencja sama nie stosuje takich metod, opisujemy w poradniku jak sprawdzić agencję OnlyFans. Styl rozmowy, który najczęściej rodzi takie pytania, to GFE.
Najczęstsze pytania
Co znaczy catfish?
Czy catfishing jest nielegalny?
Co zrobić, gdy fałszywe konto używa moich zdjęć?
Źródła i przepisy
- Kodeks karny, tekst jednolity (art. 190a, 191a, 286) Dz.U. 2025 poz. 383, Sejm RP (ELI); nowelizacje z lat 2025–2026 nie dotyczą tych przepisów
- Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tekst jednolity (art. 81, wizerunek) Dz.U. 2025 poz. 24, Sejm RP (ELI)
- Acceptable Use Policy (informacje wprowadzające w błąd, wizerunek osoby trzeciej bez zgody) OnlyFans, aktualizacja z września 2025 r.
- OnlyFans Terms of Service (oznaczanie treści wygenerowanych przez AI) Fenix International Limited
- OnlyFans Operator Dismissed From 'Chatter Scam' Class Action (N.Z. v. Fenix International, C.D. Cal., nr 8:24-cv-01655) Bloomberg Law, 22 maja 2026 r.
Artykuł ma charakter ogólny i nie zastępuje porady dopasowanej do Twojej sytuacji. OFM Legal nie jest kancelarią: sprawy sądowe prowadzą nasi partnerscy prawnicy.
