- Catfish to osoba, która zakłada fałszywy profil w internecie, z cudzym imieniem lub zdjęciami, żeby kogoś oszukać; catfishing to sama praktyka.
- W OFM chodzi głównie o fałszywe konta twórczyń na skradzionych zdjęciach, a szerzej o rozmowy, w których fan myśli, że pisze z samą twórczynią.
- Podszywanie się pod inną osobę z wykorzystaniem jej wizerunku lub danych, które wyrządza jej szkodę, to przestępstwo z art. 190a § 2 kk: od 6 miesięcy do 8 lat, ściganie na wniosek.
- Wyłudzenie pieniędzy przez wprowadzenie w błąd to oszustwo z art. 286 kk, zagrożone taką samą karą.
Przepisy i dane sprawdzone 14 września 2026. Źródła podajemy na końcu artykułu.
Catfish to osoba, która zakłada w internecie fałszywy profil, z innym imieniem lub cudzymi zdjęciami, żeby kogoś oszukać: uwieść, wyłudzić pieniądze albo zaszkodzić. Catfishing to sama praktyka; „zostać scatfishowanym” to odkryć, że rozmówca nie istnieje albo nie w tej postaci.
Pochodzenie i znaczenie
Słowo pochodzi z amerykańskiego dokumentu Catfish (2010), w którym młody mężczyzna odkrywa, że kobieta, w której zakochał się przez internet, nie jest tą, za którą się podawała. Sukces filmu i programu telewizyjnego, który po nim powstał, wprowadził to słowo do codziennego języka. Po polsku mówi się po prostu o fałszywym profilu, ale w mediach społecznościowych przyjęło się angielskie słowo.
W OFM
Pod tym słowem kryją się trzy sytuacje, które trzeba rozróżnić.
Fałszywe konto twórczyni. Oszuści biorą zdjęcia prawdziwej twórczyni, zakładają fałszywe profile w mediach społecznościowych lub na innych platformach i sprzedają skradzione treści, przekierowują na oszustwa albo proszą fanów o pieniądze. Twórczyni jest tu podwójną ofiarą: podszywania się i utraty zaufania.
Zmyślony profil. Konto może przedstawiać osobę, która nie istnieje, na przykład wygenerowaną przez sztuczną inteligencję. OnlyFans wymaga wyraźnego oznaczania treści wygenerowanych przez AI (#ai lub #AIGenerated), a jego zasady zakazują informacji wprowadzających w błąd o treściach lub koncie oraz seksualnych wizerunków osoby bez jej zgody, także wygenerowanych sztucznie. Szerzej piszemy o tym w artykule o deepfake'ach.
Chatter. Gdy chatter pisze w imieniu twórczyni, która istnieje i się na to zgadza, nie ma podszywania się w rozumieniu prawa karnego. Fan, który myśli, że rozmawia z nią osobiście, może jednak czuć się oszukany. W USA subskrybenci wnieśli w lipcu 2024 r. przed sądem federalnym w Kalifornii pozew zbiorowy przeciwko OnlyFans i kilku agencjom (N.Z. v. Fenix International). W maju 2026 r. sąd oddalił większość żądań, w tym wszystkie skierowane przeciwko operatorowi OnlyFans; przeciwko agencjom zostało m.in. roszczenie z federalnej ustawy o ochronie danych (Video Privacy Protection Act), bez rozstrzygnięcia co do meritum. Wzorcowa umowa OnlyFans między fanem a twórcą przewiduje zresztą, że twórcom mogą pomagać osoby trzecie. Zasady pracy chatterów muszą to uwzględniać.
Co mówi prawo
Pseudonim nie jest przestępstwem: większość twórczyń pracuje pod nazwą sceniczną. Fałszywy profil staje się problemem karnym w trzech przypadkach.
- Podszywanie się: kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne dane osobowe lub dane, za pomocą których jest publicznie identyfikowana, i przez to wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą, podlega karze od 6 miesięcy do 8 lat (art. 190a § 2 kk). Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonej (art. 190a § 4).
- Oszustwo: doprowadzenie kogoś do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie w błąd, na przykład fana płacącego „twórczyni”, której nie ma, to art. 286 kk: od 6 miesięcy do 8 lat.
- Treści intymne: rozpowszechnianie bez zgody wizerunku nagiej osoby to art. 191a kk (od 3 miesięcy do 5 lat); czy przepis obejmuje montaże wygenerowane przez AI, jest sporne.
Skopiowane zdjęcia chroni ponadto prawo autorskie twórczyni i jej prawo do wizerunku (art. 81 ustawy o prawie autorskim): ich usunięcia żąda się zgłoszeniem do platformy, a przy treściach płatnych procedurą opisaną w artykule o wycieku treści.
Błędy, których warto unikać
- Samodzielna odpowiedź fałszywemu kontu: to ostrzega sprawcę, który zmienia tożsamość i zaciera ślady.
- Zgłoszenie bez dowodów: najpierw zrzuty ekranu profilu, adresu i wiadomości, z datą.
- Obiecywanie fanowi w bio lub wiadomościach osobistej relacji, której organizacja konta nie pozwala dotrzymać.
- Zapominanie, że fałszywe konto często służy do zbierania informacji: to także ryzyko doxxingu.
Gdy to Twoje zdjęcia lub Twoja tożsamość służą fałszywemu kontu, liczy się kolejność: najpierw dowody, potem wniosek o usunięcie albo zawiadomienie. Przygotowujemy tę dokumentację razem z Tobą, a nasi prawnicy partnerscy prowadzą sprawę, jeśli do tego dojdzie.
Pojęcia pokrewne
Jak sprawdzić, czy agencja sama nie stosuje takich metod, opisujemy w poradniku jak sprawdzić agencję OnlyFans. Styl rozmowy, który najczęściej rodzi takie pytania, to GFE.
Co dalej
- Działaj przeciw fałszywemu kontu, wyciekowi lub deepfake'owi z naszymi prawnikami partnerskimi.
- Wyciek treści: co robić
- Deepfake porno: co robić
- Prawo do wizerunku twórcy: co może wykorzystać agencja lub platforma.
Najczęstsze pytania
Co znaczy catfish?
Czy catfishing jest nielegalny?
Co zrobić, gdy fałszywe konto używa moich zdjęć?
Źródła i przepisy
- Kodeks karny, tekst jednolity (art. 190a, 191a, 286) Dz.U. 2025 poz. 383, Sejm RP (ELI); nowelizacje z lat 2025–2026 nie dotyczą tych przepisów
- Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tekst jednolity (art. 81, wizerunek) Dz.U. 2025 poz. 24, Sejm RP (ELI)
- Acceptable Use Policy (informacje wprowadzające w błąd, wizerunek osoby trzeciej bez zgody) OnlyFans, aktualizacja z września 2025 r.
- OnlyFans Terms of Service (oznaczanie treści wygenerowanych przez AI) Fenix International Limited
- OnlyFans Operator Dismissed From 'Chatter Scam' Class Action (N.Z. v. Fenix International, C.D. Cal., nr 8:24-cv-01655) Bloomberg Law, 22 maja 2026 r.
Artykuł ma charakter ogólny i nie zastępuje porady dopasowanej do Twojej sytuacji. OFM Legal nie jest kancelarią: sprawy sądowe prowadzą nasi partnerscy prawnicy.
